Η Ακαδημία Παπαφιλίππου διοργανώνει διαδικτυακό σεμινάριο με τίτλο ‘«Επιτροπή ακίνητης ιδιοκτησίας» («Επιτροπή αποζημιώσεων»): Η δημιουργία με «νόμο» του ψευδοκράτους, η αναγνώριση από το ΕΔΑΔ ως αποτελεσματικό ένδικο βοήθημα της Τουρκίας και η λειτουργία μέχρι σήμερα’, το οποίο θα λάβει χώρα την Τρίτη 10/2/2026 και ώρα 16:00 - 18:00.
Μία ιδιαίτερα δύσκολη πτυχή του κυπριακού προβλήματος είναι αυτή που αναφέρουμε ως περιουσιακό ζήτημα, δηλαδή αυτή που αφορά την τύχη των περιουσιών των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να τις εγκαταλείψουν ένεκα της παράνομης τουρκικής εισβολής το 1974 και της έκτοτε κατοχής του 37% περίπου του νησιού. Τούτο, γιατί το περιουσιακό ζήτημα αφενός συνδέεται με άλλες πτυχές του κυπριακού προβλήματος όπως το εδαφικό και αφετέρου αφορά τα δικαιώματα αλλά και τα -όχι πάντοτε έννομα- συμφέροντα πολλών προσώπων.
Το περιουσιακό ζήτημα αποτελεί (και) ζήτημα παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων. Έτσι, τόσο η Κυπριακή Δημοκρατία όσο και πρόσωπα που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις περιουσίες τους στα κατεχόμενα καταχώρησαν προσφυγές εναντίον της Τουρκίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (κατωτέρω «ΕΔΑΔ»). Οι προσφυγές αυτές μας οδήγησαν σε ιδιαίτερα σημαντικές αποφάσεις, όπως οι αποφάσεις στην τέταρτη διακρατική Κύπρος ν. Τουρκίας και στη Λοϊζίδου ν. Τουρκίας.
Το 2003 το ψευδοκράτος υιοθέτησε τον «Νόμο περί της αποζημίωσης για ακίνητες περιουσίες που βρίσκονται εντός των ορίων της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου Ν.49/2003». Ο «νόμος» τούτος δημιουργούσε την «Επιτροπή καθορισμού, εκτίμησης και αποζημίωσης ακίνητης ιδιοκτησίας», ρύθμιζε την ενώπιον και/ή σχετική με αυτήν διαδικασία, προέβλεπε τις θεραπείες που μπορούσε να επιδικάσει. Στην υπόθεση Ξενίδης Αρέστη ν. Τουρκίας το ΕΔΑΔ έκρινε πως η εν λόγω «Επιτροπή» δεν αποτελούσε αποτελεσματικό ένδικο βοήθημα της Τουρκίας, επισημαίνοντας τους λόγους που το οδήγησαν στο συμπέρασμα τούτο. Το 2005 το ψευδοκράτος υιοθέτησε τον «Νόμο για την αποζημίωση, ανταλλαγή και αποκατάσταση ακίνητων περιουσιών που ενέπιπταν στο πεδίο του Άρθρου 159(1β) του Συντάγματος της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου Ν.67/2005», υιοθετώντας στην ουσία τις επισημάνσεις στις οποίες είχε προβεί το ΕΔΑΔ στην υπόθεση Ξενίδης Αρέστη ν. Τουρκίας. Ο «νόμος» αυτός -μεταξύ άλλων- μετέτρεπε την «Επιτροπή» που είχε δημιουργήσει ο «Ν.49/2003» σε «Επιτροπή ακίνητης ιδιοκτησίας», καλούμενη στη δημόσια σφαίρα «Επιτροπή αποζημιώσεων». Στην υπόθεση Δημόπουλος κ.ά. ν. Τουρκίας το ΕΔΑΔ έκρινε πως η «Επιτροπή ακίνητης ιδιοκτησίας» αποτελούσε αποτελεσματικό ένδικο βοήθημα της Τουρκίας.
Η κατάληξη τούτη σήμαινε πως ένα πρόσωπο του οποίου η περιουσία είχε επηρεαστεί από τα τραγικά γεγονότα της εισβολής και της κατοχής δεν μπορούσε -κατά κανόνα τουλάχιστον- να προσφύγει απευθείας στο ΕΔΑΔ. Έπρεπε πρώτα να προσφύγει στην «Επιτροπή ακίνητης ιδιοκτησίας», σε περίπτωση διαφωνίας με απόφασή της να προσβάλει αυτήν ενώπιον του «Ανώτερου διοικητικού δικαστηρίου» και σε περίπτωση διαφωνίας με την απόφαση του τελευταίου να προσφύγει στο ΕΔΑΔ.
Έκτοτε, η θέση του ΕΔΑΔ παραμένει σταθερή. Ακόμη και σε ατομικές προσφυγές όπου κατέληξε πως στην υπό κρίση υπόθεση η «Επιτροπή ακίνητης ιδιοκτησίας» λειτούργησε αναποτελεσματικά, επεσήμανε εμφαντικά πως η εν λόγω κρίση του αφορούσε μονάχα την ενώπιόν του υπόθεση και δεν επηρέαζε την κατάληξή του στη Δημόπουλος κ.ά. ν. Τουρκίας ότι επί της αρχής η «Επιτροπή ακίνητης ιδιοκτησίας» αποτελεί αποτελεσματικό ένδικο βοήθημα της Τουρκίας. Μάλιστα, τούτη ήταν η θέση του ΕΔΑΔ και στην πολύ πρόσφατη απόφασή του στην K.V. Mediterranean Tours Limited ν. Τουρκίας -η οποία πραγματεύθηκε και άλλα ενδιαφέροντα ζητήματα.
Πέραν των ανωτέρω, η κατάληξη του ΕΔΑΔ στη Δημόπουλος κ.ά. ν. Τουρκίας και σε μετέπειτα αποφάσεις του όπου υιοθέτησε την ίδια θέση σχετικά με την «Επιτροπή ακίνητης ιδιοκτησίας» ενδέχεται να επηρεάσει και τη διαδικασία παρακολούθησης της συμμόρφωσης της Τουρκίας με άλλες αποφάσεις του ΕΔΑΔ αναφορικά με τις περιουσίες εκτοπισμένων από την Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η Τουρκία προβάλλει τη θέση πως η δημιουργία και η λειτουργία της «Επιτροπής ακίνητης ιδιοκτησίας», την οποία αναγνώρισε ως αποτελεσματικό ένδικο βοήθημά της το ΕΔΑΔ, ισοδυναμεί με συμμόρφωσή της με τις υπό κρίση αποφάσεις και επομένως, οι διαδικασίες παρακολούθησης της συμμόρφωσής της με αυτές θα πρέπει να κλείσουν. Αντίθετη είναι η θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας για σειρά από λόγους. Είναι δε σημαντικό να αναφερθεί ότι το ζήτημα της συμμόρφωσης της Τουρκίας με την τέταρτη διακρατική Κύπρος ν. Τουρκίας και με άλλες σχετικές αποφάσεις σε ατομικές προσφυγές θα εξετασθεί από την Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης τον Δεκέμβριο του 2025 και αναμένεται να διαφανεί ποια θα είναι η κατάληξη της εξέτασης τούτης.
Το παρόν σεμινάριο στοχεύει να παρουσιάσει το νομικό ιστορικό της «Επιτροπής ακίνητης ιδιοκτησίας» από τη δημιουργία της μέχρι σήμερα. Στοχεύει να αναλύσει και να προσεγγίσει κριτικά τις αποφάσεις του ΕΔΑΔ σχετικά με αυτήν, το «νομικό πλαίσιο» που τη διέπει, τα αποτελέσματα της λειτουργίας της.
Ομιλητές του σεμιναρίου θα είναι οι εξής:
- Γιώργος Χριστοδούλου, Δικηγόρος - Συνέταιρος στη δικηγορική εταιρεία Λ. Παπαφιλίππου & Σία Δ.Ε.Π.Ε.
- Δρ. Σαλώμη Γιάλλουρου, Δικηγόρος - Ανώτερη Συνεργάτιδα στη δικηγορική εταιρεία Λ. Παπαφιλίππου & Σία Δ.Ε.Π.Ε.
Το σεμινάριο αποτελεί μέρος της συνεχιζόμενης επαγγελματικής εκπαίδευσης των δικηγόρων και μοριοδοτείται με 2 πιστοποιημένες μονάδες. Οι μονάδες θα καταχωρηθούν σε όσους θα παρακολουθήσουν το σεμινάριο στο σύνολό του.
Για εγγραφή και περισσότερες πληροφορίες επιλέξτε τον ακόλουθο σύνδεσμο:
https://www.papaphilippou.eu/product-category/events/
